"Latın atalar sözləri" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.038 bayt çıxarıldı ,  4 il öncə
Nəzərə çarpan dəyişiklik yoxdur.
k
==А==
* ''A Deo rex, a rege lex''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Allahdan hökmdar, hökmdardan qanun.
 
* ''A nullo diligitur, qui neminem diligit.''
 
* ''Abyssus abyssum invocat.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Uçurum uçuruma aparır.
 
* ''Accidit in puncto, quod non contigit in anno.''
 
* ''Ad Kalendas Graecas''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Yunan kalendalarına qədər.
:: Mənası: Qeyri-müəyyən müddətə təxirə salmaq.
 
 
* ''Aditum nocendi perfido praestat fides.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Xainə etibar etmək onun zərər vurması üçün imkan yaradır.
:: Mənbə: [[Seneka]].
 
* ''Alea jacta est''
:: Püşk atılıb.
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Sümüklər hərəkətdədir.
:: Mənbə: [[Yuli Sezar]]ın Rubikon çayını keçərkən dediyi sözlər.
 
* ''Aliena vitia in oculis habemus, a tergo nostra sunt.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Başqalarının qüsurları gözümüzün önündədir, özümüzünkü kürəyimizin arxasında.
 
* ''Aliis inserviendo consumor''
 
* ''Alter ego''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: İkinci "Mən".
 
* ''Alma mater''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Süd anası.
 
* ''Amat victoria curam.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Qələbə qayğını sevir.
 
* ''Amantes amentes.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Aşiqlər - dəlilər.
 
* ''Amici fures temporis.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Dostlar - vaxt oğrularıdır.
 
* ''Amicitia aequalitas.''
 
* ''Amicus certus in re incerta cernitur.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Həqiqi dost yanlışlıqlarda tanınır (pis gündə).
:: Mənbə: Enni
 
* ''Amicus verus — rara avis.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Sadiq dost — nadir quşdur.
:: Mənbə: Plavt
 
 
* ''Amicus (mihi) Plato, sed magis amica veritas.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Platon mənim dostumdur, həqiqət daha böyük dostdur. (Platon mənim dostumdur, amma həqiqət daha vacibdir)
:: Mənbə: [[Aristotel]]
 
* ''Amor caecus.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Məhəbbət kordur.
 
* ''Amoris vulnus sanat idem, qui facit.''
 
* ''Amor non est medicabilis herbis.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Məhəbbət otlarla müalicə olunmur.
 
* ''Animis opibusque parati''
 
* ''Aquilam volare doces''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Sən qartala uçmaq öyrədirsən.
 
* ''Ars gratia artis''
 
* ''Audentes fortuna juvat.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Qoçaqlara tale yardım edir.
:: Mənbə: [[Vergili]], "Eneida" (X, 284)
 
* ''Aurea mediocritas.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Qızıl orta.
 
* ''Aut bene, aut nihil.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Ya yaxşı, ya heç nə.
 
* ''Aut Caesar, aut nihil''
 
* ''Ave Caesar, imperator, morituri te salutant.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Salam, Sezar, imperator, ölümə gedənlər səni salamlayır. (Roma qladiatorlarının imperatora yönəltdikləri salamlama)
 
==B==
 
* ''Barba crescit, caput nescit.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Saqqalı çıxıb, amma ağlı yoxdur.''
 
* ''Barba non facit philosophum.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Saqqal filosof olmağa bəs eləmir.''
 
* ''Beati hispani, quibus vivere bibere est.''
 
* ''Benefacta male locata malefacta arbitror.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Layiq olmayana edilən yaxşılığı mən pislik hesab edirəm.''
:: Mənbə: [[Siseron]]
 
* ''Bis dat, qui cito dat.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Tez ödəyən ikiqat ödəyir.''
:: Mənbə: [[Publili Sir]]
 
==C==
* ''Caedite eos. Novit enim Dominus qui sunt eius.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Öldürün onları. Allah özü onu tanıyanları tanıyır.''
:: Digər tərcümədə: ''Hamısını öldürün. Allah özü ayırd edəcək.''
:: Albiqoy Xaç yürüşləri zamanı Bezye qətliamından əvvəl abbat Arnold Amorinin dediyi güman edilir.
 
* ''Caesarem decet stantem mori.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Sezara ayaq üstə ölmək yaraşır.''
:: Mənbə: [[Svetoni]]nin imperator [[Vespasian]]ın son sözləri haqqında verdiyi məlumat.
 
* ''Carmina morte carent''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Şeirlər ölümsüzdür.''
 
* ''Carpe diem''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''(Hər) Günü tut''
:: Mənbə: [[Horatsi]], "Odalar" (I, 11.8)
 
* ''Carthago delenda est'' (''Carthaginem esse delendam'')
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Karfagen dağıdılmalıdır.''
:: Mənbə: [[Plutarx]]. Böyük Mark Portsi Katonun Roma senatındakı çıxışından.
 
* ''Calamitas virtutis occasio.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Kasıblıq igidliyə səbəb olur.''
:: Mənbə: [[Seneka]]
 
* ''Carpamus dulcia: nostrum est, quod vivis: cinis et manes et fabula fies.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Gəlin həyatın şirinliyini dadaq: onun üçün yaşayırıq, sonra isə biz toza, ruha, mifə çevriləcəyik.''
:: Persi, Sat., v. 151
 
 
* ''Citius, altius, fortius!''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Sürətlə, yüksəyə, səylə!''
:: Şərh: 1913-cü ildən Olimpiya oyunları hərəkatının şüarı.
 
 
* ''Cogito, ergo sum.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Düşünürəm, deməli mövcudam.''
:: Mənbə: [[Dekart]]
 
 
* ''Conscientia mille testes.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Vicdan — min şahiddir.''
 
* ''Consuetudo est altera natura''
 
* ''Contra spem spero.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Ümidsiz ümid edirəm.''
 
* ''Corruptio optimi pessima.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Yaxşının yıxılması — ən qəddar yıxılmadır.''
 
* ''Credo quia absurdum est.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''İnanıram, çünki absurddur.''
:: Mənbə: [[Tertullian]]
 
 
* ''Cuique suum.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Hər kəsə özünə görə.''
 
* ''Cum tacent clamant.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Susanda, qışqırırlar.''
 
==D==
* ''Damnant, quod non intelegunt''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''İrad tuturlar, çünki başa düşmürlər.''
 
* ''Dic, duc, fac, fer!''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Həqiqəti söylə, işi düzgün apar, lazım olanı et, çətinliklərə sinə gər!''
:: Mənbə: Roma hüququnda hüquqşünasın 4 ehkamı.
 
* ''De gustibus non est disputandum''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Zövqlər müzakirə olunmur.''
 
* ''De minimis non curat praetor.'' (və ya ''rex'', ya da ''lex'')
:: TərcüməsiTərcümə: ''"Səlahiyyət sahibləri" (və ya "hökmdar", ya da "qanun") "əhəmiyyətsiz şeylərə diqqət yetirmirlər."''
 
* ''De mortuis aut bene, aut nihil''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Ölülər haqqında ya yaxşı, ya heç nə.''
 
* ''Debes, ergo potes''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Məcbursansa, deməli bacararsan.''
 
* ''Decipimur specie recti.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Biz həqiqət görüntüsünə inanırıq.''
:: Mənası: ''Xarici görünüş aldadıcı ola bilər.''
:: Mənbə: [[Horatsi]], "Poeziya elmi"
 
* ''Deo Vindice.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Tanrı bizim qoruyucumuz.''
:: [[w:Amerika Konfederativ Ştatları|Amerika Konfederativ Ştatlarının]] şüarı.
 
* ''Deorum injuriae Diis curae.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Allahlara qarşı təhqirə görə allahlar özləri qisas alsınlar.''
 
* ''Deus lo vult!''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Allah bunu istəyir!''
:: Şərh: [[w:Səlibçilər|Səlibçilərin]] şüarı.
 
* ''Dictum factum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Deyilib - edilib.''
 
* ''Dictum sapienti sat est.''
 
* ''Divide et impera''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Parçala və hökm et.''
:: Mənbə: [[Yuli Sezar]]
 
* ''Docendo discimus''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Öyrədərək, öyrənirik.''
 
* ''Dominus Illuminatio Mea.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Tanrı mənim işığımdır.''
:: Şərh: [[w:Oksford Universiteti|Oksford Universitetinin]] devizi; Psalm 27.
 
* ''Donec eris felix multos numerabis amicos. / Tempora si fuerint nubila solus eris.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Yaxşı gündə dostun çox olar. / Pis gündə tək qalarsan.''
:: Mənbə: [[Ovidi]], Tristia I,9,5-6
 
* ''Ducunt volentem fata, nolentem trahunt.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Tale irəli getmək istəyənləri aparır, istəməyənləri - sürüyür.''
 
* ''Dulce et decorum est pro patria mori.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Vətən üçün ölmək əziz və şərəflidir.''
:: Şərh: Adətən müharibə memoriallarında yazılır. I Dünya müharibəsində həlak olmuş ingilis şairi [[Vilfred Ouen]] bu fikri "qədim yalan" adlandırırdı.
:: Mənbə: [[Horatsi]], ''Odalar'' III, 2, 13.
 
* ''Dum docemus, discimus''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Nə qədər ki, öyrədirik, öyrənirik.''
 
* ''Dum spiro, spero''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Nə qədər ki, nəfəs alıram, ümid edirəm.''
 
* ''Dum vivimus, vivamus!''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Yaşadığımız müddətdə, qoyun yaşayaq!''
 
* ''Dum vita est, spes est.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Nə qədər ki, həyat var, ümid var.''
 
* ''Dum vixi tacui, mortua dulce cano.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Yaşayarkən mən lal idim, öldükdən sonra gözəl mahnı oxuyuram.''
:: Şərh: Adətən musiqi alətlərinin, daha çox klavişli alətlərin üzərində yazılır. Alətin hazırlandığı ağaca işarədir.
 
* ''Duobus litigantibus, tertius gaudet.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''İki nəfər mübahisə edəndə, üçüncüsü sevinir.''
 
* ''Dura lex, sed lex''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Qanun sərtdir, amma bu qanundur.''
 
==E==
* ''Ego sum via veritas et vita''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Mən yol, həqiqət və həyatam''.
:: Mənbə: İncil (İoann 14:6), Budapeştdə Müqəddəs İştvan bazilikasının üzərində yazılmış şüar.
 
* ''Electa una via, non datur recursus ad alteram''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Bir yol seçənə başqa yolla getməyə icazə verilmir''.
 
* ''Elephantum ex musca facis''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Milçəkdən fil düzəldirsən''.
 
* ''Epistola non erubescit''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Kağız qızarmır.''
:: Mənbə: [[Siseron]]
 
* ''Errare humanum est, ignoscere divinum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Səhv etmək insana xasdır, bağışlamaq ilahiyə''.
:: Mənbə: [[Siseron]]
 
 
* ''Eruditio aspera optima est''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Sərt tərbiyə - ən yaxşısıdır''.
 
* ''Et tu autem, Brute!''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Sən də mi, Brut!
:: Mənbə: [[Yuli Sezar]] ([[Uilyam Şekspir|Şekspir]]in Sezarın adına çıxardığı sözlər)
 
* ''Ex libris''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Kitablardan''
 
* ''Ex nihilo nihil fit''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Heç nə heç nədən yaranmır''.
:: Mənbə: [[Rene Dekart]]
 
== F ==
* ''Faber est suae quisque fortunae''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Hər kəs öz taleyinin dəmirçisidir (“yaradıcısıdır” mənasında)''.
:: Mənbə: [[Appi Klavdi Sek]]
 
* ''Fabricando fit faber.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Təcrübə mükəmməlləşdirir''.
 
* ''Facilis descensus Averno''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Cəhənnəmə düşmək asandır''.
 
* ''Fama crescit eundo''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Şayiələr dolaşdıqca böyüyür''.
 
* ''Fas est et ab hoste doceri''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Düşməndən də öyrənmək olar.
:: Mənbə: [[Ovidi]], "[[Çevrilmələr]]"
 
* ''Feci quod potui, faciant meliora potentes''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Bacardığımı etdim, kim bacarırsa daha yaxşısını etsin''.
 
* ''Felix qui potuit rerum cognoscere''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Xoşbəxt [o kəsdir ki,] şeylərin səbəbini başa düşür''.
:: Mənbə: [[Vergili]], "Georgika" 2, 490.
 
* ''Ferox verbis''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Sözdə qəhrəman''.
 
* ''Ferro ignique!''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Odla və qılıncla!''
 
* ''Festina lente''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Asta tələs''.
:: Mənbə: [[Oktavian Avqust]]un şüarı.
 
* ''Fiat lux!''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''İşıq olsun!''
:: Mənbə: [[İncil]] ([[s:la:Biblia Sacra Vulgata (Stuttgartensia)/Genesis|Yaranış 1:3]])
 
 
* ''Fiat justitia ruat caelum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: '' Qoy ədalət bərqərar olsun və səma yıxılsın''.
 
*''Fide, sed qui, vide.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Etibar et, amma bax kimə''.
 
* ''Finis coronat opus''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Sonluq – işin tacıdır''.
 
* ''Fluctuat nec mergitur''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Yırğalanır, amma batmır''.
:: Mənbə: Paris şəhərinin gerbində yazılmış şüar.
 
*''Fortasse erit, fortasse non erit''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Bəlkə olacaq, bəlkə də olmayacaq''.
 
*''Fortes fortuna iuvat''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Tale cəsurları sevir''.
 
*''Fortis cadere, cedere non potest''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Cəsur adam yıxılar, amma təslim olmaz''.
 
* ''Fortiter in re, suaviter in modo''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''İşdə sərt, davranışda yumşaq''.
 
*''Fortuna est caeca''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Tale kordur''.
:: Mənbə: [[Siseron]]
 
*''Fortuna amicos parat, inopia amicos probat.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Tale dostları hazırlayır, ehtiyac onları sınayır''.
 
==G==
 
*''Gallia est omnis divisa in partes tres''
::TərcüməsiTərcümə: "Qalliya üç hissəyə bölünüb."
::Mənbə: Yuli Sezarın "Qalliya müharibəsinə şərhlər"inin (''"Commentarii de Bello Gallico"'') ilk cümləsi.
 
*''Gaudeamus igitur iuvenes dum sumus''
::TərcüməsiTərcümə: "Nə qədər ki, gəncik bundan həzz almalıyıq."
::Mənbə: Köhnə alman tələbə mahnısının sözləri. Hazırda bir sıra qərb universitetlərinin devizidir.
 
*''Gens una sumus''
::TərcüməsiTərcümə: "Biz bir ailəyik."
::Mənbə: Beynəlxalq Şahmat Federasiyası — FIDE-nin şüarı.
 
*''Gloria victis.''
::TərcüməsiTərcümə: "Məğlublara eşq olsun."
 
*''Gloriosum est iniurias oblivisci.''
::TərcüməsiTərcümə: "Ədalətsizliyi unutmaq şərəflidir."
 
*''Graeca fides, nulla fides''
::Hərfi tərcüməTərcümə: "Yunan düzgünlüyü - düzgünsüzlükdür".
 
*''Gutta cavat lapidem''
::TərcüməsiTərcümə: "Damla daşı yonur" ([[Ovidi]], ''Məktublar'')
 
*''Gutta cavat lapidem non bis, sed saepe cadendo; sic homo fit sapiens non bis, sed saepe legendo.''
::TərcüməsiTərcümə: "Damla daşı iki dəfə yox, çox düşməklə yonur, eynilə insan da iki kitab oxumaqla yox, çox kitab oxumaqla müdrik olur."
::Mənbə: [[Cordano Bruno]], "Məşəl" (''Il Candelaio'')
 
== H ==
* ''Habent sua fata libelli''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Kitabların öz taleyi var''
:: Mənbə: [[Terensian Mavr]]
 
* ''Haec studia adolescentiam alunt, senectutem oblectant, secundas res ornant, adversis solatium ac perfugium praebent''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Elmlə məşğul olmaq gəncləri qidalandırır, yaşlıları fərəhləndirir, xoşbəxtlikdə bəzək, bədbəxtlikdə sığınacaq olur''
:: Mənbə: [[Siseron]], “Arxinin müdafiəsinə”, VII, 16
 
 
* ''Hectorem quis nosset, felix si Troja fuisset?''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Troya xoşbəxt olsaydı, Hektoru kim tanıyardı?''
:: Mənbə: [[Ovidi]]
 
* ''Hic bibitur''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Burada içirlər.''
 
* ''Hic mortui vivunt, hic muti loquuntur''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Burada ölülər yaşayır, burada lallar danışır''
:: Mənbə: Qədim universitet kitabxanalarının divarlarındakı yazı.
 
* ''Historia est magistra vitae''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Tarix — həyat müəllimidir''.
:: Mənbə: [[Siseron]], “Orator haqqında”, II, 9, 36
 
* ''Historiam nescire hoc est semper puerum esse''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Tarixi bilməmək — həmişə körpə qalmaq deməkdir''
:: Mənbə: [[Siseron]]
 
* ''Hoc unum scio, quod nihil scio''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Mən bilirəm ki, heç nə bilmirəm''
:: Mənbə: [[Diogen]]
 
* ''Homines quo plura habent, eo cupiunt ampliora''
:: TərcüməsiTərcümə: ''İnsanlar çox şeyə sahib olduqca, daha da artığını istəyirlər''
:: Mənbə: [[Seneka]]
 
* ''Homo homini lupus est''
:: TərcüməsiTərcümə: ''İnsan insanın canavarıdır.''
:: Mənbə: [[Plavt]]
 
* ''Homo ornat locum, non locus hominem''
:: TərcüməsiTərcümə: ''İnsan yeri bəzəyir, yer insanı yox''
 
* ''Homo proponit, sed deus disponit.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''İnsan niyyət edir, allah bərqərar edir.''
 
* ''Homo sum et nihil humani a me alienum puto''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Mən insanam və insana xas olan heç nə mənə yad deyil.''
:: Mənbə: [[Publi Terensi]]
 
* ''Honores mutant mores, sed raro in meliores''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Şan-şöhrət xasiyyəti dəyişir, amma nadir hallarda yaxşıya doğru''
 
* ''Honoris causa''
:: TərcüməsiTərcümə: ''xidmətlərinə görə''
 
* ''Horribile dictu!''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Dilə gətirmək qorxuludur!''
 
* ''Humanitatis optima est certatio''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Ən alicənab yarış — insaniyyətdə yarışmaqdır''
:: Mənbə: [[Publili Sir]]
 
 
* ''In angustiis amici apparent''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Dost dar gündə tanınar.''
 
* ''Igitur si vis pacem, para bellum.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Sülh istəyirsənsə, müharibəyə hazır ol.''
:: Mənbə: Publi Flavi Vegeti Renatus, "Epitoma rei militaris" (digər adı "De Re Militari"), 3-cü kitab
 
* ''Ignorantia juris nocet, facti ignorantia non nocet''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Qanunu bilməmək ziyan verir, faktları bilməmək ziyan vermir.''
 
* ''Ignorantia legis non excusat''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Qanunu bilməmək üzrlü deyil.''
 
* ''Ignorantia non est argumentum''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Bilməmək sübut deyil.''
:: Mənbə: [[Benedikt Spinoza]], "İdrakın təkmilləşdirilməsi haqqında traktat"
 
* ''Imperare sibi maximum imperium est.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Özünə hakim olmaq ən böyük hakimiyyətdir.''
:: Mənbə: [[Siseron]]
 
* ''In dubio pro reo''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Əmin olmayanda bitərəf qal.''
 
* ''In hoc signo vinces ''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Bu nişanə ilə sən qalib gələcəksən.''
:: Mənbə: Mulvi körpüsü yaxınlığındakı döyüşdən əvvəl Roma imperatoru Konstantinin gözünə görünən nişanənin altındakı yazı.
 
*''In magnis voluisse sat est''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Böyük işlərdə istək yetərlidir.''
 
* ''In me omnis spes mihi est''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Bütün ümidlərim özümədir.''
 
*''In necessariis unitas, in dubiis libertas, in omnibus caritas''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Lazımi işlərdə birlik, şübhəli işlərdə azadlıq, bütün işlərdə mərhəmət.''
 
*''In omnia paratus''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Hər şeyə hazır.''
 
* ''In partem salari''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Əməyə görə mükafat.''
 
* ''In propria causa nemo judex''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Öz işində heç kim hakim ola bilməz.''
 
* ''In pugna non numerus multum, sed fortitude eorum vincit''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Döyüşdə qələbəyə say çoxluğu yox, igidlik aparır.''
 
* ''In vino veritas, in aqua sanitas''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Həqiqət şərabdadır, sağlamlıq suda.''
 
*''In vitium ducit culpae fuga, si caret arte.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''İstedad olmayanda bir səhv o biri səhvə aparır.''
::Mənbə: [[Horatsi]], ''De Arte Poetica''.
 
* ''Iners negotium.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Fəaliyyətsiz məşğulluq.''
 
*''Infinitus est numerus stultorum''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Axmaqların sayı-hesabı yoxdur.''
:: Mənbə: [[w:Vulqata|Vulqata]], [[Ekkleziast]] 1:15.
 
* ''Injuriam facilius facias quam feras''
:: TərcüməsiTərcümə: ''İncitmək asandır, dözmək çətindir.''
 
*''Inter arma enim silent leges (Musae).''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Müharibə zamanı qanunlar (və ya Muzalar) susur.''
:: Mənbə: [[Siseron]], ''Oratio Pro Annio Milone (IV)''
 
* ''Inter arma tacent musae''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Silahlar arasında muzalar susur.''
 
*''Inter caecos regnat strabo''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Korların arasında çəpgöz idarə edir.''
:: Mənbə: [[Erazm]]
 
*''Interdum dormitat bonus Homerus''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Hərdən yaxşı [[Homer]] də mürgüləyir.''
:: Mənası: ''Bəzən ən yaxşılar da səhv edə bilər.''
:: Orijinal ifadə: ''Quandoque bonus dormitat Homerus''.
 
*''Ira furor brevis est.''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Qəzəb qısamüddətli dəlilikdir.''
:: Mənbə: Horatsi, Epistles I, 2, 62.
 
* ''Iustitia regnorum fundamentum''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Ədalət mühakiməsi dövlətin əsasıdır.''
 
== L ==
== N ==
* ''Nihil novi sub sole''
::TərcüməsiTərcümə: ''Günəşin altında heç nə yeni deyil.''
 
== O ==
* ''O tempora o mores''
:: TərcüməsiTərcümə: ''Eh zəmanə, eh adətlər!''
:: Mənbə: [[Siseron]]un "Katilina əleyhinə birinci çıxış"ından sitat.
 
== R ==
* ''Radix malorum est cupiditas''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Tamah bütün bəlaların mənbəyidir.''
 
* ''Rem tene, verba sequentur.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Mövzunu tutsan, sözlər ard-arda gələcək.''
 
* ''Repetitio est mater studiorum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Təkrar, biliyin anasıdır.''
 
* ''Roma locuta, causa finita''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Roma rəyini bildirdi  — məsələ bağlandı.''
 
== S ==
== T ==
* ''Tabula rasa''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Təmiz lövhə''
:: Mənbə: [[Con Lokk]]
 
* ''Tantum scimus, quantum memoria tenemus''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Biz xatırladığımız qədərini bilirik.''
 
* ''Tarde venientibus ossa''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Gec gələnə sümüklər qalır.''
 
* ''Tale quale''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Necəyəmsə, eləyəm.''
 
*''Tempora mutantur et nos mutamur in illis''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: Zaman dəyişir, onunla birlikdə biz də dəyişirik.
 
* ''Tempori parce!''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: "Zamanı qoru!"
:: Mənbə: {{cite book | last1 = Gottlob Zumpt | first = Karl | edition = 4 | year = 1836 | title = A grammar of the Latin language | publisher = B. Fellowes | page = 275 | pages = 486}}
 
* ''Tempus edax rerum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Vaxt hər şeyi yeyəndir''
:: Mənbə: [[Ovidi]]
 
* ''Tempus fugit.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: "Vaxt uçur".
:: Tam versiyası: ''Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus'' — tərcüməsiTərcümə: "Bu arada, əvəzolunmaz vaxt uçur"
:: Mənbə: [[Vergili]]
 
* ''Timeo Danaos et dona ferentes''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Hətta hədiyyə gətirən danaylılardan da qorxuram.''
:: Mənbə: [[Vergili]], [[:la:Aeneis/Liber II|Eneida]]
 
* ''Tempus curat omnia''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Zaman hər şeyi müalicə edir.''
 
* ''Tertium non datur''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Üçüncü yol yoxdur.''
 
* ''Totum revolutum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Tam dolaşıqlıq.''
 
== U ==
* ''Ubi bene ibi patria''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Hara yaxşıdırsa, Vətən oradır''
 
* ''Ubi concordia, ibi victoria''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Harda həmrəylik varsa, qələbə ordadır''
* ''Ubi culpa est, ibi poena subesse debet''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Harda günah varsa, orda cəza da olmalıdır''
 
* ''Ubi emolumentum, ibi onus''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Qazanc olan yerdə əziyyət də var''
 
* ''Ubi jus incertum, ibi nullum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Qanun qeyri-müəyyəndirsə, qanun yoxdur''
 
* ''Ubi nihil vales, ibi nihil velis''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Güc sahibi olmadığın yerdə heç nə arzulama''
 
* ''Ubi mel, ibi fel''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Bal olan yerdə zəhər də var''
 
* ''Ultima ratio regum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Kralların sonuncu dəlili''
:: Mənbə: [[Rişelye]] (onun əmri ilə fransız toplarının üzərində yazılmış ifadə)
 
* ''Ultra posse nemo obligatur''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Heç kim mümkün olandan artığını etməyə məcbur deyil''
:: Mənbə: [[Vegetsi]]
 
* ''Una hirundo non facit ver''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Bir qaranquşla bahar olmaz''
 
* ''Unus dies gradus est vitae.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Bir gün — həyatın mərhələsidir.''
:: Mənbə: [[Lutsi Anney Seneka]]
 
* ''Utile dulce miscere.''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Xoş olanı faydalı olanla birləşdirmək.''
 
== V ==
 
* ''Vana sine viribus ira est''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Cəsarət yoxdursa, qəzəb əbəsdir.''
::Mənbə: [[Tit Livi]]
 
* ''Variam semper dant otia mentem''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Avaralıq müxtəlif meyillərə səbəb olur.''
:: Mənbə: [[Mark Anney Lukan]]
 
* ''Vince in bono malum''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Pisliyə yaxşılıqla qalib gəl.''
 
* ''Veni, vidi, vici''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Gəldim, gördüm, uddum.''
:: Mənbə: [[Yuli Sezar]]ın e.ə.47-ci ildə Zela döyüşündə II Farnak üzərindəki qələbədən sonra Roma Senatına yazdığı məktubdan.
 
* ''Verba docent, exempla trahunt''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Sözlər nəsihət verir, nümunələr yol göstərir.''
 
* ''Verba volant, scripta manent''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Sözlər uçub gedir, yazılanlar qalır.''
 
* ''Verbum movet, exemplum trahit''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Söz həyəcanlandırır, nümunə cəlb edir.''
 
* ''Veritas temporis filia''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Həqiqət zamanın qızıdır''.
:: İngiltərə kraliçası Mariya Tüdorun (1553—1558) şüarı.
 
* ''Verum est, quod pro salute fit mendacium''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Xilas üçün deyilən yalan həqiqətə bərabərdir. ''
 
* ''Verum index sui et falsi''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Həqiqət özünüzə və yalana qarşı sınaq daşıdır.''
:: Mənbə: [[Benedikt Spinoza]], “Etika”
 
* ''Verum plus uno esse non potest''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Birdən artıq həqiqət ola bilməz''.
 
* ''Videre majus quiddam''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Daha böyük bir şeyə doğru can atarkən.''
 
* ''Vir prudens non contra ventum mingit''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Müdrik adam küləyin əksinə işəməz.''
 
* ''Vis unita fortior''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Birləşmiş qüvvə daha güclüdür.''
 
* ''Vita brevis, ars vero longa, occasio autem praeceps, experientia fallax, judicium difficile''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Həyat qısa, elm geniş, təsadüf etibarsız, təcrübə yanıldıcı, mühakimə çətindir.''
:: Mənbə: [[Hippokrat]]
 
* ''Vivere est cogitare''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Yaşamaq düşünmək deməkdir.''
 
* ''Volens nolens''
 
* ''Volo, non valeo''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''İstəyirəm, amma bacarmıram''
 
* ''Voluntas est superior intellectu''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''İradə ağıldan üstündür''
 
* ''Vox audita perit littera scripta manet''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Deyilən söz itir, yazılan hərf qalır.''
 
* ''Vox populi, vox dei''
:: Hərfi tərcüməTərcümə: ''Xalqın səsi Allahın səsidir.''
 
== İstinadlar ==
102

edits